ÇOCUK KORUMA KANUNU TEKLİFİ YASALAŞTI: AĞIR SUÇLARDA ÇOCUKLARA VERİLECEK CEZALAR ARTIRILDI

Düzenlemeyle 12-18 yaş grubundaki çocukların ağır suçlarda alabileceği cezaların sınırları yeniden belirlenirken bazı suçlarda yaş indiriminin uygulanmamasının önü açıldı. Kanunla ayrıca “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi.

12-15 YAŞ GRUBUNDA CEZA SINIRLARI DEĞİŞTİ

Fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını tamamlamamış çocukların, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamadığının veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmediğinin belirlenmesi halinde ceza sorumluluğu bulunmayacak ve çocuklara özgü güvenlik tedbirleri uygulanacak. Ceza sorumluluğunun bulunduğunun belirlenmesi halinde ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda 13 yıldan 18 yıla, müebbet gerektiren suçlarda 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilebilecek. Diğer cezalarda yarı oranında indirim uygulanacak ve her bir fiil için hapis cezası 9 yılı geçemeyecek.

15-18 YAŞ GRUBUNDA 27 YILA KADAR HAPİS

15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış çocuklarda ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası gerektiren suçlar için 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanacak. Diğer cezalar üçte bir oranında indirilecek ve her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı aşamayacak.

AĞIR SUÇLARDA YAŞ İNDİRİMİ UYGULANMAYABİLECEK

Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarında hakime yaş indirimi konusunda takdir yetkisi verildi. Somut olaydaki kusurun ağırlığı, suçun amacı ve saiki, işleniş biçimi ile daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası alınması gibi unsurlar dikkate alınabilecek. Bu şartlarda 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmamasına, 12-15 yaş grubundakilere ise bir üst yaş grubunun ceza rejiminin uygulanmasına karar verilebilecek.

TEKERRÜRDE YAŞ SINIRI 15’E DÜŞÜRÜLDÜ

Suçta tekerrür hükümlerinin uygulanmasında yaş sınırı da değiştirildi. Daha önce 18 olan sınır 15’e indirildi. Suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişiler hakkında tekerrür hükümleri uygulanmayacak.

ÇOCUĞUN SİLAHA ULAŞMASINA NEDEN OLANA 3 YILA KADAR HAPİS

Ateşli silahını gerekli dikkat ve özeni göstermeden muhafaza ederek bir çocuğun silahı ele geçirmesine neden olan kişiler için yeni ceza getirildi. Fiilin daha ağır bir suç oluşturmaması halinde sorumlular hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.

AİLE YÜKÜMLÜLÜKLERİNİ İHLAL EDENLERE CEZALAR ARTIRILDI

Aile hukukundan kaynaklanan bakım, eğitim veya destek yükümlülüğünü yerine getirmeyenlere yönelik daha önce 1 yıla kadar uygulanan hapis cezası 3 aydan 2 yıla kadar hapis olarak değiştirildi. Çocuğunun ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye atan anne veya babalara uygulanacak ceza da 1 yıldan 3 yıla kadar hapis olarak belirlendi.

ÇOCUKLARIN CEZAEVİ VE İNFAZ SİSTEMİ DEĞİŞTİ

Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına doğrudan çocuk eğitimevlerinde başlanması uygulaması değiştirildi. İnfaz çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlayacak ve iyi halli olduğu belirlenen çocuklar daha sonra çocuk eğitimevlerine gönderilebilecek. Değerlendirmeler uzmanların katılımıyla oluşturulan idare ve gözlem kurulları tarafından yapılacak.

15 YAŞINA KADAR CEZAEVİNDEKİ 1 GÜN 2 GÜN SAYILACAK

Bazı suçlar dışında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar ceza infaz kurumunda geçirdiği her gün, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında iki gün olarak değerlendirilecek. Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçları bu düzenlemenin dışında tutulacak.

18 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE BIÇAK SATIŞINA YASAK

Kabahatler Kanunu’nda yapılan değişiklikle belirli bıçak, kesici, delici ve yaralayıcı aletlerin 18 yaşından küçüklere satılması ile çocuklar tarafından satın alınması ve taşınması yasaklandı. Kurallara aykırı hareket edenlere 5 bin TL idari para cezası verilecek. Aletlerin sayı veya nitelik bakımından vahim olması halinde ceza 10 bin TL’ye çıkacak. İnternet ve mesafeli satışlar da düzenleme kapsamında olacak.

ÇOCUKLAR İÇİN YENİ YÖNLENDİRME TEDBİRLERİ

Ceza sorumluluğu bulunmayan “adli süreçteki çocuklar” için yönlendirme tedbirleri uygulanabilecek. Çocukların sosyal ve toplumsal hizmetlere katılması, dijital risklerden korunması, kitap ve kütüphane faaliyetlerinde bulunması, çevre temizliği ve ağaçlandırma çalışmalarına katılması ile bağımlılıktan korunmasına yönelik programlara dahil edilmesi sağlanabilecek.

TELEFON VE BİLGİSAYAR KULLANIMI DENETLENEBİLECEK

Dijital risklerden korunma tedbiri kapsamında çocukların kullandığı telefon, bilgisayar ve tablet gibi cihazların belirli sürelerle denetime açılmasına karar verilebilecek. Riskli olarak belirlenen dijital platformlara erişimin engellenmesi de uygulanabilecek.

“SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK” İFADESİ KALDIRILDI

Çocuk Koruma Kanunu ve ilgili mevzuatta kullanılan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi. Çocuk hakkında kamu davası açılması durumunda gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili birimlerine bildirim yapılacak.

15 YAŞINDAN KÜÇÜKLERE SOSYAL İNCELEME ZORUNLULUĞU

Yeni kanunla 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getirildi. 15 yaşını dolduran çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması halinde savcılık, mahkeme veya çocuk hakimi bunun gerekçesini iddianame veya kararda açıklayacak.

TEDBİR KARARINA UYMAYAN EBEVEYNE TAZYİK HAPSİ

Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarına aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya çocuğun bakımından sorumlu kişiler hakkında çocuk hakiminin kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek. Yeni düzenlemelerle çocuk adalet sisteminin güçlendirilmesi, yeniden suç işleme riskinin azaltılması ve çocukların topluma yeniden kazandırılmasına yönelik uygulamalar genişletildi.