YAPAY ZEKÂ İLAÇ TARİHİNDE EŞİK: TAMAMEN AI İLE GELİŞTİRİLEN RENTOSERTIB FAZ 3’E GİDİYOR

İlaç endüstrisinde tarihi bir dönüm noktasına gelindi. Insilico Medicine tarafından tamamen yapay zekâ kullanılarak tasarlanan Rentosertib adlı deneysel ilaç, onay öncesindeki son aşama olan Faz 3 klinik denemelere geçmeye hazırlanıyor. Bu gelişme, insan müdahalesi olmadan keşfedilen bir ilacın ilk kez ruhsata bu kadar yaklaşması açısından önemli bir ilke işaret ediyor.

ÖLÜMCÜL AKCİĞER HASTALIĞI İÇİN GELİŞTİRİLDİ

Rentosertib, ölümcül seyriyle bilinen idiyopatik pulmoner fibroz hastalığının tedavisi amacıyla geliştirildi. Mevcut tedavilerin hastalığın ilerleyişini sınırlı ölçüde yavaşlatabildiği bu alanda, ilacın Faz 2 sonuçları dikkat çekici veriler ortaya koydu. Haziran ayında Nature Medicine’da yayımlanan çalışmalara göre, yüksek doz Rentosertib alan hastalarda akciğer kapasitesinde anlamlı artış gözlemlendi ve ciddi yan etkilere rastlanmadı.

KLİNİK SONUÇLAR UMUT VERDİ

Çin’de yürütülen ve 71 hastayı kapsayan Faz 2 çalışmasında, ilacı 60 mg dozunda alan grupta zorlanmış vital kapasite ortalama 98,4 mL artarken, plasebo grubunda aynı değerin düştüğü kaydedildi. Bu sonuçlar, ilacın hastalığın seyrini yavaşlatmakla kalmayıp fonksiyonel iyileşme sağlayabileceğine işaret etti.

GELİŞTİRME SÜRESİ DRAMATİK ŞEKİLDE KISALDI

Rentosertib’i sıra dışı kılan en önemli unsur, yalnızca klinik etkisi değil, geliştirilme süresi oldu. Geleneksel ilaç keşfi süreçlerinde insan denemelerine geçiş genellikle 4 ila 5 yıl sürerken, Insilico Medicine bu süreci iki yılın altına indirdi. Şirketin kendi yapay zekâ platformu, yalnızca 78 molekülü analiz ederek 18 ayda erken keşif aşamasını tamamladı.

FAZ 3 BAŞARISI TARİH YAZDIRABİLİR

Faz 3 klinik denemelerin başarıyla tamamlanması ve düzenleyici onay alınması halinde Rentosertib, tamamen yapay zekâ tarafından keşfedilip tasarlanan ilk onaylı ilaç olarak tıp tarihine geçebilir. Bu durum yalnızca pulmoner fibroz tedavisi için değil, ilaç Ar-Ge süreçlerinin tamamı için yeni bir dönemin kapısını aralayabilir.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ İLAÇLARA YATIRIM ARTIYOR

Bu gelişme, yapay zekâ destekli ilaç projelerine yönelik yatırım iştahının neden hızla arttığını da ortaya koyuyor. Küresel ölçekte bu alana yapılan yatırımlar milyar dolar seviyelerine ulaşırken, büyük ilaç şirketleri de geri kalmamak için yüksek kapasiteli yapay zekâ altyapılarına yöneliyor. Uzmanlara göre, Rentosertib’in başarısı halinde ilaç geliştirme süreçleri kökten değişebilir ve yapay zekâ, farmakolojinin temel aktörlerinden biri haline gelebilir.